Stawy

Jak dbać o zdrowe stawy?

ola — Fri, 10 Apr 2009 11:28:30 +0000

1. Bez ruchu ani rusz. Ćwiczenia usprawniają stawy i pozwalają dłużej zachować ich sprawność. Stawom służą szybkie spacery, ćwiczenia w wodzie (pływanie lub brodzenie), ćwiczenia rozciągające, wykonywane podczas ciepłej kąpieli lub pod prysznicem. Gimnastyka, najlepiej pod kontrolą rehabilitanta, jest konieczna nawet wtedy, kiedy stawy utraciły dawną sprawność.
2. Licz kalorie. Każdy kilogram nadwagi to zbędne obciążenie dla stawów. Dlatego nie dopuszczaj do nadwagi ani otyłości.
3. Jedz zdrowo. Aby stawy i kości mogły dobrze funkcjonować, potrzebują produktów bogatych w białko (dostarczają ich np. soja, chude mięso), witamin A, B i D (obecnych w warzywach, owocach, rybach, mleku i jego przetworach), potasu (zawierają go np. pomidory, ziemniaki w mundurkach), wapnia (mleko i jego przetwory, sardynki) oraz żelaza (np. wątróbka).
4. Unikaj przeciążania stawów. Bieganie, zwłaszcza po twardym podłożu i w nieodpowiednim obuwiu, chodzenie po schodach, sporty ekstremalne lub nadmiernie obciążające stawy, a także noszenie dużych ciężarów to ogromny wysiłek dla naszych stawów.
5. Nie lekceważ urazów. Kontuzje, nawet przebyte w młodości, zwiększają ryzyko zmian zwyrodnieniowych. Urazy należy leczyć do końca, a wszelkie wady postawy trzeba bardzo wcześnie korygować.
6. Noś wygodne obuwie. Największym wrogiem stawów są buty na wysokim obcasie, dlatego zarezerwuj je na specjalne okazje. Na co dzień zaopatrz się w obuwie na wygodnej, elastycznej podeszwie, która amortyzuje wstrząsy powstałe w czasie stąpania.
7. Zadbaj o ergonomię w miejscu pracy i w domu. Meble i inne sprzęty powinny mieć odpowiednią wielkość i znajdować się na takiej wysokości, żeby korzystanie z nich pozwalało na zachowanie właściwej, wygodnej pozycji ciała.
8. Zachowuj równowagę kwasowo-zasadową w organizmie, gdyż to zmniejsza ryzyko chorób reumatycznych i łagodzi ich przebieg. Co to znaczy? Otóż produkty, które jemy, są kwaso- albo zasadotwórcze. Stan równowagi osiągamy, gdy 80% spożywanych przez nas pokarmów ma charakter zasadotwórczy. Należą do nich: ryby, produkty zbożowe, warzywa, owoce, chude mięso i produkty mleczne.
9. Dźwigaj z głową. Nigdy nie podnoś ciężkich przedmiotów na prostych nogach. Zawsze wykonuj przy tym lekki przysiad.
10. Unikaj przygodnego seksu. Choć brzmi to zaskakująco, choroby reumatyczne mogą mieć z nim związek. Jak wynika z badań Instytutu Reumatologii w Warszawie, jedną z przyczyn chorób reumatycznych, dokładniej reaktywnego zapalenia stawów, może być chlamydia, bakteria, którą można się zarazić podczas kontaktu seksualnego. Przestraja ona układ immunologiczny w taki sposób, że zaczyna on niszczyć stawy i kręgosłup.
11. Lecz cukrzycę, a także wszystkie inne choroby, również zaburzenia hormonalne, które predysponują do szybszych zmian zwyrodnieniowych w stawach.
12. Bądź czujna. Gdy tylko zauważysz niepokojące objawy (ból, strzykanie w kościach), zgłoś to specjaliście (ortopedzie, reumatologowi, rehabilitantowi). Gdy rozpozna chorobę zwyrodnieniową stawów, stosuj się do jego zaleceń.

Lokalizacja zmian zwyrodnieniowych stawów

ola — Fri, 10 Apr 2009 11:12:30 +0000

Do najczęstszych form choroby należą zmiany zwyrodnieniowe stawów biodrowych. Typowo ból lokalizuje się w pachwinie i z przodu lub boku uda. Z reguły dochodzi do ograniczenia ruchomości stawu. Pojawiają się trudności z założeniem nogi na nogę, częste jest skrócenie chorej kończyny np. na skutek przykurczu w stawie. Zwyrodnienie stawu kolanowego prawie w 3/4 przypadków występuje u kobiet, a rozpoczyna się między 40. a 60. rokiem życia. Ból w stawie i jego okolicy nasila się przy ruchach, wstawaniu, chodzeniu po schodach, w czasie noszenia ciężkich przedmiotów. Zwykle ustępuje w spoczynku. Nieleczony doprowadza do przykurczów i zniekształceń stawów. Kolejną pod względem częstości lokalizacją zmian zwyrodnieniowych są stawy kręgosłupa w odcinku dolnym - lędźwiowo-krzyżowym i górnym - szyjnym. Zwyrodnieniu ulegają krążki międzykręgowe, czyli struktury oddzielające kręgi od siebie, oraz stawy międzykręgowe. Ból pojawia się w ruchu, a ustępuje lub maleje w spoczynku, co różni go od innych przyczyn bólów pleców. Późniejszym objawem jest ograniczenie ruchomości odpowiednich odcinków kręgosłupa.

Dlaczego nasze stawy chorują?

ola — Fri, 10 Apr 2009 11:04:43 +0000

Choroba zwyrodnieniowa stawów stanowi przykład problemu zdrowotnego, którego przyczyną jest “zużycie” zasobów organizmu (w tym przypadku ścieńczenie chrząstki w wyniku jej ścierania). Proces ten przyspieszają powtarzające się w ciągu całego życia urazy mechaniczne, zwykle niezauważalne. Ich wpływ na rozwój choroby doskonale widać u osób uprawiających wyczynowo sport, szczególnie te dyscypliny, w których dochodzi do częstych urazów stawów (tenis, bieganie). Statystyka wskazuje, że u lekkoatletów prawdopodobieństwo szpitalnego leczenia choroby zwyrodnieniowej jest dwukrotnie wyższe. Narażone na rozwój zwyrodnienia są również osoby uprawiające sporty siłowe. Wzrostu ryzyka nie powodują natomiast rekreacyjne ćwiczenia fizyczne, o ile oczywiście nie prowadzą do powstawania urazów. Nie bez znaczenia pozostają też nadmierne obciążenia stawów będące efektem nadwagi, wad postawy, zaburzeń czucia. Swój udział w powstawaniu choroby ma oczywiście starzenie się chrząstki. Pojawiające się i nasilające wraz z wiekiem rozluźnienie jej włóknistej struktury osłabia odporność na obciążenia.

Zwyrodnienia stawów

ola — Fri, 10 Apr 2009 10:56:39 +0000

Zwyrodnienia dotyczą przede wszystkim stawów dużych. Najczęściej proces obejmuje staw kolanowy - występowanie choroby w populacji 35-70-lat-ków szacuje się aż na 15 proc. Odsetek osób dotkniętych chorobą zwiększa się istotnie wraz z wiekiem. I o ile wśród osób w wieku 45-49 lat 7-14 proc. choruje na zwyrodnienie stawu kolanowego, to już w wieku 55-64 choroba ta dotyka 40 proc. kobiet oraz prawie 30 proc. mężczyzn (po 50. roku życia kobiety chorują częściej z uwagi na zmiany hormonalne okresu menopauzy). Z kolei choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego występuje w krajach zachodnich u 3-11 proc. osób po 35. roku życia. Są to dane alarmujące.

Ziołolecznictwo i aromaterapia

ola — Thu, 04 Dec 2008 13:48:08 +0000

Na dolegliwości stawów pomocne są zioła. Szczególnie polecany jest imbir, który ma właściwości rozgrzewające, pobudzające krążenie. Łagodzi bóle reumatyczne, koi stany zapalne związane z artretyzmem i bólami mięśniowymi. Polecany jest także złocień, a do okładów na zmienione zapalnie stawy - skrzyp. Przy problemach ze stawami można stosować jako okłady mieszaninę rozgrzewającą, równe części pieprzu cayenne, liści dziewanny i sproszkowanego wiązu, z dodatkiem octu jabłkowego (aby zwilżyć mieszankę). Przeciwbólowo i łagodząco na stany zapalne działają preparaty z wyciągiem z arniki, kasztanowca zwyczajnego, żywokostu (wyłącznie na nieuszkodzoną skórę) lub dziurawca. Masaż rozcieńczonymi olejkami eterycznymi łagodzi dolegliwości reumatyczne, nerwobóle, stłuczenia i bóle mięśni. Zaleca się olejki : z owoców arniki, dziurawca, rumiankowy. W przypadku dny moczanowej można stosować : cyprysowy, lawendowy, eukaliptusowy. Wskazane są również okłady, zawijania, kompresy i kąpiele. Na bolące stawy dobrze robią okłady z borowiny. W aptece można dostać gotowe kompresy borowinowe, które należy podgrzać do temperatury 45°C i przyłożyć na chore miejsce. Zabieg powinien trwać około 15-20 minut, ponieważ tak długo kompres utrzymuje ciepło. Przy bólach stawów można także stosować kąpiel z solą gorzką. Trzeba rozpuścić 60 ml (4 łyżki stołowe) soli w gorącej kąpieli i moczyć obolałe miejsca przez 15 minut. W przypadku napadu dny zaleca się gorącą kąpiel z dodatkiem soli Epsoma, która pomaga usuwać z organizmu kwas moczowy (jedna filiżanka soli do wanny wody i zanurzamy się na 20 minut).

Dieta

ola — Thu, 04 Dec 2008 13:22:16 +0000

W dbaniu o stan naszych stawów bardzo istotną rolę odgrywa właściwa dieta. Spożywanie niektórych rodzajów potraw może wzmagać ostre ataki bólu i obrzęki stawów. Zaleceń dietetycznych przy dolegliwościach stawów należy bezwzględnie przestrzegać. Zrezygnuj z czerwonego mięsa, szczególnie wieprzowiny. Tłuszcz zwierzęcy nasila procesy zapalne. Ogranicz przetwory zbożowe, zwłaszcza pszenicę i kukurydzę, a także nabiał. Specjaliści sugerują, by nie podejmować totalnych prób eliminacyjnych bez nadzoru lekarza. Pojedyncze pokarmy można eliminować z diety, by zorientować się, czy dolegliwości ulegną zmniejszeniu, czy też nie. Jedz więcej tłustych ryb, takich jak makrela, tuńczyk, łosoś, sardynki. Tłuste ryby zawierają czynniki przeciwzapalne. Jeśli jednak cierpisz na dnę, to spożywaj raczej oleje rybne w postaci gotowych preparatów suplementacyjnych, nie jedz ryb świeżych, ponieważ mogą one podwyższać poziom kwasu moczowego we krwi. W Twojej diecie powinny znaleźć się duże ilości warzyw i owoców. Pij dużo niegazowanej wody mineralnej (przy artretyzmie nawet 2 litry dziennie), a ogranicz kawę, herbatę i alkohol. Wzbogać swoją dietę w witaminy C, D3, E (przy artretyzmie dodatkowo o witaminę B, a ponadto cynk, żelazo, magnez). Witaminę C znajdziesz w brokułach, mango, szpinaku, pomidorach; witaminę D3 w tłustych rybach; witaminę E w migdałach, orzechach laskowych i włoskich, mango oraz oliwie z oliwek. Trzeba jednak zaznaczyć, że wprowadzając te składniki do diety, efekty widoczne będą najwcześniej po 3-6 miesiącach.

Aktywność fizyczna

ola — Thu, 04 Dec 2008 13:06:32 +0000

Regularne ćwiczenia wpływają korzystnie na stawy. Przede wszystkim mogą opóźniać proces rzeszotnienia kości (osteoporozy), który jest powszechny u kobiet po menopauzie. Starsze kobiety, dzięki ćwiczeniom mogą w dużym stopniu odzyskać utraconą gęstość kości i mięśnie (po 40. roku życia tracimy 1/6 kilograma mięśni). Stawy regularnie ćwiczone zachowują siłę i elastyczność. Zbyt mało używane cechuje zesztywnienie i osłabienie więzadeł, łączących i chroniących stawy. Także mięśnie wiotczeją i słabną, o czym przekonujemy się wkrótce po zaprzestaniu regularnych ćwiczeń. Tak więc ćwicząc wzmacniamy siłę mięśni i odciążamy stawy. Chodzi tu o kontrolowany trening siłowy z ruchami wykonywanymi w umiarkowanym tempie bądź z zastosowaniem ćwiczeń napinających. Często z siłowni, z zajęć fitness korzystają ludzie zmęczeni po pracy, którzy wykonują obciążające stawy ćwiczenia niedokładnie, czasami bez konsultacji z instruktorem. Należy pamiętać, że ćwiczenie na nadmiernie obciążonym, zgiętym i skoślawionym kolanie, w którym oś mechaniczna kończyny przebiega z boku stawu kolanowego, może poważnie uszkodzić staw. Czasami dolegliwości nie pojawiają się na sali ćwiczeń, tylko w domu, co uwidacznia się np., gdy po dłuższym siedzeniu ze zgiętymi nogami nie możemy ich od razu rozprostować. Drugim po kolanie miejscem, gdzie najczęściej dochodzi do kontuzji, jest staw skokowy. Wiele osób ma problemy z powodu „skręconej” nogi, jest to kontuzja, o którą naprawdę łatwo, zaś ćwiczenie na niestabilnym stawie skokowym może doprowadzić do uszkodzenia ścięgna Achillesa i zapalenia tkanek otaczających ścięgno. Należy pamiętać, że ból ścięgna jest sygnałem, że nie jesteśmy przygotowani do ćwiczeń. W takim wypadku nie wolno bez rozpoznania choroby ograniczać się wyłącznie do stosowania środków przeciwbólowych, które pozbawiają nas instynktu i mogą prowadzić do poważnych kontuzji.

Ból stawów

ola — Thu, 04 Dec 2008 12:38:14 +0000

Przyczyny występowania bólu stawów mogą być bardzo różne, najczęściej jednak są trojakiego pochodzenia : zapalenie, przy którym mamy do czynienia z obrzękiem stawu; często towarzyszy temu jeszcze wytworzenie dużych ilości płynu w przestrzeni stawowej, co prowadzi do podrażnienia zakończeń nerwowych w maziówce i torebce stawowej; podrażnienie, które może być wynikiem rozluźnienia struktur tworzących staw (niestabilność stawu); degeneracja, będącą skutkiem urazu lub starzenia się, albo obu tych czynników jednocześnie. Bóle stawowe mogą powstać na skutek dolegliwości samych stawów, bolesnego naciągnięcia mięśni, połączonego lub też wywołanego przez nerwy. Kiedy bóle te są tak intensywne, że poruszanie stawem staje się wręcz niemożliwe, to mamy do czynienia ze stanem zapalnym stawów.

„Reumatyzm” to słowo kojarzące się zazwyczaj z bólami kości i stawów, czyli potocznie zwanym „łamaniem w kościach”. Jest jednak pojęciem na tyle ogólnym, że współczesna medycyna nie stosuje go do określenia choroby, a jako określenie różnego rodzaju przewlekłych dolegliwości stawów, a także otaczających go mięśni i kości. Do chorób reumatycznych zaliczane są wszystkie te, w których dochodzi do zniszczenia tkanek układu ruchu - powstałych na skutek przewlekłych procesów zapalnych toczących się właśnie w tych strukturach. W stawach i otaczających je mięśniach i kościach pojawić się mogą ogniska zapalne, prowadzące do uszkodzeń narządów ruchu, wywołujące bóle, sztywność, upośledzenia ruchomości, wysięki czy obrzęki. Warto więc pamiętać, że nie można chorować na reumatyzm, tylko na konkretne schorzenie z grup reumatycznych, a sam „reumatyzm” to jakby worek, do którego wrzucamy wszystkie dolegliwości typu : „strzyka”, „łamie”, „rwie”.

Wrodzone wady stawów

ola — Thu, 04 Dec 2008 12:22:43 +0000

Do najczęściej występujących wad wrodzonych stawów należą niedorozwój stawu biodrowego i stopa końsko-szpotawa. Dysplazja oraz rozwijające się na jej tle zwichnięcie stawu biodrowego może powstać zarówno w okresie płodowym, jak i okołoporodowym lub noworodkowym. Dysplazja, czyli nieprawidłowe kształtowanie się panewki głowy kości udowej, jest najczęściej występującą wadą wrodzoną narządu ruchu, stwierdzaną u 3% noworodków, a zwichnięcie u 2%. Obie wady dotyczą w większości płci żeńskiej. Dysplazja stawu biodrowego może być spowodowana niefizjologicznym ułożeniem płodu (np. ułożenie pośladkowe) lub wiotkością torebki stawowej. Badanie kliniczne, a w późniejszym okresie radiologiczne niemowlęcia, umożliwia rozpoznanie tej wady i wdrożenie terapii. Nieleczona dysplazja może doprowadzić do zwichnięcia stawu biodrowego. Po postawieniu diagnozy leczenie rozpoczyna się natychmiast i polega ono na stosowaniu wielokrotnie złożonych pieluch, szyn odwodzących lub wyciągów. Końskie ustawienie stopy w zgięciu podeszwowym z jednoczesnym szpotawym ustawieniem i odwróceniem okolicy pięty oraz przy wiedzenie przodostopia nazywane jest stopą końsko-szpotawą. Wada spowodowana jest nieprawidłowym ustawieniem kości piętowej, łódkowatej i przestrzennej, które obracają się wokół kości skokowej i ustawiają w odwróceniu. Końskie ustawienie pięty wynika z przemieszczenia wyrostka przedniego kości piętowej pod głowę kości skokowej, a przywiedzenie przodostopia jest skutkiem przesunięcia kości łódkowatej na przyśrodkowąpowierzchnię głowy kości skokowej. Powyższym zmianom w topografii kości stopy towarzyszą przykurcze torebek stawowych, więzadeł i mięśni. Leczenie należy podjąć zaraz po urodzeniu i polega ono na wykonywaniu redresji stóp oraz zakładaniu opatrunków korygujących w celu utrwalania korekcji. Późne rozpoczęcie leczenia lub brak poprawy (niepełna korekcja) są wskazaniami do leczenia operacyjnego, mającego na celu przywrócenie stosunków anatomicznych w obrębie stopy.

Krioterapia

ola — Mon, 06 Oct 2008 08:01:25 +0000

Jak działa? Krioterapia to terapia zimnem. Znajduje zastosowanie w terapii jako kuracja miejscowa, ogólna (obniżanie temperatury całego ciała) oraz tzw. kriochirurgia, stosowana do nieodwracalnego niszczenia chorych tkanek. Pod wpływem zimna naczynia krwionośne kurczą się, zmniejsza się więc dopływ krwi do ochładzanego miejsca, mięśnie rozluźniają się, metabolizm zostaje spowolniony, a stany zapalne zahamowane. Stosuje się zimną wodę (hydroterapia), lód, okłady żelowe, niekiedy gaz chłodzący czy nadmuch zimnego powietrza. Wykazano, że najlepsze wyniki w łagodzeniu objawów bólowych zimnem otrzymuje się poprzez zastosowanie krótkich seansów krioterapii z dość znacznym obniżeniem temperatury skóry. W leczeniu reumatycznych schorzeń stawowych ma również znaczenie ochładzanie całego ciała w specjalnych kriokomorach 120′C. Udowodniono, że krioterapia ma pozytywny wpływ na układ immunologiczny. Dla kogo? Krioterapię stosuje się w chorobach reumatycznych i zwyrodnieniowych stawów, zapaleniach ścięgien, torebek stawowych. Zimno odgrywa istotną rolę w pomocniczym leczeniu ostrych stanów zapalnych i bólowych - posiada działanie przeciwbólowe, przeciwobrzękowe i przeciwzapalne. Leczenia zimnem nie wdraża się z kolei w przypadku schorzeń przewlekłych, przy towarzyszącym zespole Raynauda, czyli zaburzeniach cyrkulacji krwi głównie w obrębie palców, nosa oraz uszu, jak również przy poważnych schorzeniach układu krążenia i zapaleniu pęcherza moczowego i nerek.