StawyJak leczyć ból stawów?

Przyczyny występowania bólu stawów mogą być bardzo różne, najczęściej jednak są trojakiego pochodzenia : zapalenie, przy którym mamy do czynienia z obrzękiem stawu; często towarzyszy temu jeszcze wytworzenie du­żych ilości płynu w przestrzeni stawowej, co prowadzi do podrażnienia zakończeń nerwowych w maziówce i torebce stawowej; podrażnienie, które może być wynikiem rozluźnienia struktur tworzących staw (niestabilność stawu); degeneracja, będącą skutkiem urazu lub starzenia się, albo obu tych czynników jednocześnie. Bóle stawowe mogą powstać na skutek dolegliwości samych stawów, bolesnego naciągnięcia mięśni, połączonego lub też wywołanego przez nerwy. Kiedy bóle te są tak intensywne, że poruszanie stawem staje się wręcz niemożliwe, to mamy do czynienia ze stanem zapalnym stawów.

„Reumatyzm” to słowo kojarzące się zazwyczaj z bólami kości i stawów, czyli potocznie zwanym „łamaniem w ko­ściach”. Jest jednak pojęciem na tyle ogólnym, że współcze­sna medycyna nie stosuje go do określenia choroby, a jako określenie różnego rodzaju przewlekłych dolegliwości stawów, a także otaczających go mięśni i kości. Do chorób reumatycznych zaliczane są wszystkie te, w których dochodzi do zniszczenia tkanek układu ruchu - powstałych na sku­tek przewlekłych procesów zapalnych toczących się właśnie w tych strukturach. W stawach i otaczających je mięśniach i kościach pojawić się mogą ogniska zapalne, prowadzące do uszkodzeń narządów ruchu, wywołujące bóle, sztywność, upośledzenia ruchomości, wysięki czy obrzęki. Warto więc pamiętać, że nie można chorować na reuma­tyzm, tylko na konkretne schorzenie z grup reumatycznych, a sam „reumatyzm” to jakby worek, do którego wrzucamy wszystkie dolegliwości typu : „strzyka”, „łamie”, „rwie”.

Jak działa? Najczęściej polecana i najszerzej stosowana metoda leczenia dolegliwości stawowych. Polega na dostarczaniu dużych porcji ciepła do organizmu (leczenie ciepłem) lub odbieraniu energii cieplnej (leczenie zimnem, czyli krioterapia). Ciepło, jako środek leczniczy, stosowane jest już od czasów starożytnych. Wykorzystywały go też nasze prababcie i babcie, kładąc ciepłe okłady, termofory, a później poduszki elektryczne na bolące plecy czy kolana. Teraz o cieple i zasadzie jego oddziaływania na organizm ludzki wiemy o wiele więcej. Nie tylko umiemy „podawać” je do tkanek na rozmaite sposoby, ale także potrafimy dokładnie przewidzieć rodzaj i nasilenie odpowiedzi organizmu na ten czynnik. Podstawową zmianą zachodzącą w tkankach pod wpływem ciepła jest reakcja naczyń krwionośnych i limfatycznych. Przepływ krwi ulega zwiększeniu, natomiast zmniejsza się napięcie mięśniowe i poziom odczuwanego bólu. Ciepło działa także na tkankę łączną, zwiększając jej elastyczność. Ta właściwość w połączeniu z faktem, że ciepło zmniejsza lepkość płynu stawowego powoduje znaczne polepszenie ruchomości stawów. Ciepło wykorzystywane jest w szeregu zabiegów, z których część możemy wykonać samodzielnie w warunkach domowych, m.in. ogrzewanie za pomocą poduszek elektrycznych. Niestety ich skuteczność nie jest zbyt duża, ze względu na niewielką głębokość, jaką może osiągnąć wytworzone przez te przedmioty ciepło w ciele człowieka. Zabiegi fizjoterapeutyczne, stosowane w specjalistycznych gabinetach charakteryzują się o wiele większą skutecznością terapeutyczną. Do najczęściej stosowanych czynników ogrzewających należą : peloidy, parafina oraz woda (hydromasaż) i sauna. Dla kogo? Wskazaniem zastosowania terapii ciepłem jest reumatoidalne zapalenie stawów w pierwszych fazach choroby, zwyrodnienie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, stany pourazowe więzadeł i torebek stawowych. Należy jednak pamiętać, że chociaż mogłoby się wydawać, że jest to element tak powszechny w codziennym życiu i mało groźny, nie każdy może poddać się termoterapii ciepłem, a przynajmniej nie wszystkim jej rodzajom. Przeciwwskazaniami do tego leczenia są stany zaostrzenia choroby reumatycznej, problemy kardiologiczne (m.in. nadciśnienie tętnicze i niewydolność krążenia), skłonności do krwawień, nadczynność tarczycy oraz choroba nowotworowa. Warto jednak pamiętać, że z wyżej wymienionych czynników tylko ostry stan choroby reumatycznej stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do leczenia miejscowego.